કસ્ટોડિયલ ટોર્ચર કેસમાં ભૂતપૂર્વ DGP ખંડવાવાલા નિર્દોષ જાહેર

કસ્ટોડિયલ ટોર્ચર કેસમાં પૂર્વ DGP ખંડવાવાલાને હાઇકોર્ટ દ્વારા નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. આ કેસના ચુકાદામાં હાઈકોર્ટે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ટ્રાયલ કોર્ટના જજ આ બાબતમાં આર્મ્સ એક્ટ, ક્રિમિનલ મેન્યુઅલ અને CrPC ની કલમો મુજબ પુરાવાઓનું વિશ્લેષણ કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા. આમ, ચુકાદો ભૂલભરેલો છે અને યોગ્યતાના આધારે ટકી શકે તેમ નથી, તેથી તેને રદ કરવો જરૂરી છે. જ્યારે દોષિત ઠેરવવાનો કોઈ કેસ જ નથી, તો સજા વધારવાની દલીલનો કોઈ આધાર રહેતો નથી.હાઈકોર્ટે ખંડવાવાલાને રિવિઝન અરજી દાખલ કરીને હાઈકોર્ટ સુધી ખેંચી જવા બદલ હાજા પાસેથી 10 હજાર રૂપિયા વસૂલવાની પણ મંજૂરી આપી હતી.

ભૂતપૂર્વ DGP એસ.એસ. ખંડવાવાલાને કસ્ટોડિયલ ટોર્ચરના કેસમાંથી નિર્દોષ છૂટવામાં 50 વર્ષ લાગ્યા છે. તેઓ આ કેસમાં 23 વર્ષ સુધી દોષિત રહ્યા હતા, પરંતુ સજા મોકૂફ હોવાને કારણે, તેમને વર્ષ 2009માં રાજ્ય પોલીસ વિભાગના સર્વોચ્ચ પદ પર બઢતી મળી હતી અને ત્રણ મહિનાના સર્વિસ એક્સ્ટેન્શન પછી એક વર્ષ બાદ તેઓ નિવૃત્ત થયા હતા.

આ કેસમાં પોરબંદર નગરપાલિકાના પ્રમુખ ધનજી કોટિયાવાલાની હત્યા બાદ ઓક્ટોબર 1976માં પોલીસે જૂનાગઢ જિલ્લાના સુત્રેજ ગામના મેરાગ હાજાની ધરપકડ કરી હતી. નવેમ્બર 1976માં હાજાએ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ ફર્સ્ટ ક્લાસ પાસે ફોજદારી ફરિયાદ દાખલ કરીને અપહરણ, પોરબંદર પોલીસ સ્ટેશનમાં ગેરકાયદે અટકાયત અને કસ્ટોડિયલ ટોર્ચરનો આરોપ લગાવ્યો હતો, જેના પરિણામે તેમના પગમાં ફ્રેક્ચર થયું હતું. મેજિસ્ટ્રેટની તપાસ બાદ, જે એકવાર અટકાવી દેવામાં આવી હતી, JMFC એ કેસની નોંધ લીધી અને 1982 માં 1973-બેચના IPS અધિકારી ખંડવાવાલા અને તેમના ત્રણ ગૌણ અધિકારીઓ સામે ટ્રાયલ શરૂ થઈ.

એકવીસ વર્ષ પછી વર્ષ 2003માં, જૂનાગઢ સેશન્સ કોર્ટે ખંડવાવાલાને પાંચ વર્ષની કેદ અને અન્ય બેને એક વર્ષની જેલની સજા ફટકારી હતી. ત્યાં સુધીમાં એક અધિકારીનું મૃત્યુ થયું હતું અને તેમની સામેનો કેસ પડતો મૂકવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ હાઈકોર્ટમાં અપીલ કરવામાં આવી, જેમાં ખંડવાવાલા અને તેમના બે ગૌણ અધિકારીઓએ એડવોકેટ નંદીશ ઠાકર મારફત તેમની સજાને પડકારી હતી, જ્યારે રાજ્ય સરકારે તેમની સજા વધારવાની માગ કરી હતી. ફરિયાદી હાજાએ પણ સજા વધારવા માટે રિવિઝન અરજી દાખલ કરી હતી, પરંતુ રાજ્ય સરકારની અપીલને ધ્યાનમાં રાખીને તેમની અરજીનો નિકાલ કરવામાં આવ્યો હતો. અપીલ પેન્ડિંગ હતી તે દરમિયાન ખંડવાવાલાના અન્ય બે ગૌણ અધિકારીઓનું પણ અવસાન થયું હતું.

અપીલની સુનાવણી બાદ જસ્ટિસ ગીતા ગોપીએ પૂર્વ DGPને નિર્દોષ જાહેર કર્યા અને તેમની સજા વધારવાની રાજ્ય સરકારની અપીલને ફગાવી દીધી. હાઈકોર્ટે કહ્યું હતું કે પ્રોસિક્યુશન ફરિયાદી પર પોલીસ કસ્ટડીમાં ત્રાસ ગુજારવાનો કેસ સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ ગયું છે. ઈજાઓ પોલીસ કસ્ટડીમાં માર મારવાને કારણે થઈ હોવાનું સાબિત થયું નથી. કસ્ટડીની તારીખ પણ સાબિત થઈ નથી. જ્યારે ફરિયાદીની આર્મ્સ એક્ટ હેઠળના કેસમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, ત્યારે તે આરોપી તરીકે પોલીસ દ્વારા કરવામાં આવેલી ઈજાની ફરિયાદ કરવાનો પોતાનો અધિકાર વાપરવામાં નિષ્ફળ રહ્યો હતો.